«ΑΣ ΜΗ ΜΙΛΗΣΟΥΜΕ ΓΙΑ ΤΑ ΠΟΔΗΛΑΤΑ»

Αυτό πιστεύει ο εκτελεστικός διευθυντής της καναδικής μη κερδοσκοπικής οργάνωσης “8-80 Cities” Gil Penalosa. Η εν λόγω ΜΚΟ διαθέτει τεράστια εμπειρία και τεχνογνωσία σε ζητήματα υποδομών και αστικής κινητικότητας, ενώ η δραστηριοποίησή της είναι αναγνωρισμένη όχι μονάχα στη Βόρεια Αμερική, αλλά και διεθνώς. Ο προϊστάμενός της, λοιπόν, σε συνέντευξη που παραχώρησε στην Ευρωπαϊκή Ομοσπονδία Ποδηλατών (διαθέσιμη στο: www.ecf.com), εστιάζει σε μια σειρά από παράγοντες που μπορούν να διευκολύνουν τη μετάβαση σε μια πόλη-πρότυπο που θα είναι παράλληλα και βιώσιμη.

«Εν αρχή ην η πολιτική» βεβαίως βεβαίως και ο κ. Penalosa φαίνεται να γνωρίζει το απόφθεγμα πολύ καλά. «Για να ‘πουλήσεις’ στους πολιτικούς την αναγκαιότητα του ποδηλάτου δεν πρέπει να εστιάσεις στο ίδιο το ποδήλατο, αλλά στα οφέλη για τη δημόσια υγεία, την αστική κινητικότητα και για το περιβάλλον που προκύπτουν από τη χρήση του. Πρέπει να εξηγήσεις το ‘γιατί’ προτού μιλήσεις για το ‘πώς’», αναφέρει χαρακτηριστικά. Στέκεται, ιδιαίτερα, στη θετική επίδραση που έχει η ποδηλασία στην υγεία όσων την... ασπάζονται, επιμένοντας πως «κανένα σύστημα δημόσιας υγείας στον κόσμο δεν θα επιβιώσει εάν είναι επικεντρωμένο στη θεραπεία και όχι στην πρόληψη. Για αυτόν ακριβώς το λόγο, το ποδήλατο θα πρέπει να αποτελεί τμήμα κάθε... συνταγογράφησης σε όλα τα μήκη και πλάτη του κόσμου», αναφέρει χαρακτηριστικά.

Ο ίδιος γνωρίζει πως συχνά οι ποδηλάτες έχουν την τάση να υπερασπίζονται την επιλογή τους λειτουργώντας επικριτικά απέναντι στους οδηγούς των μηχανοκίνητων οχημάτων. «Δεν θα πρέπει σε μια πόλη όπου το 2% ποδηλατεί και το 60% χρησιμοποιεί αμάξι (σσ. λέγε με Αθήνα) να στρέφεσαι κατά της πλειονότητας προκειμένου να διεκδικήσεις τα δικαιώματά σου ως ποδηλατική κοινότητα», τονίζει και ολοκληρώνει τη σκέψη του ως εξής: «Αν όμως παρουσιάσεις το ποδήλατο ως λύση κατά της παχυσαρκίας, για παράδειγμα, τότε δείχνεις ότι δεν νοιάζεσαι μόνο για το καλό των ποδηλατών, αλλά για το κοινωνικό σύνολο».

Εκτός του ότι δηλώνει βέβαιος πως το ποδήλατο αποτελεί απαραίτητο συμπλήρωμα για την ομαλή λειτουργία των μέσων μαζικής μεταφοράς, αναφέρεται και στα δύο τινά που πρέπει να συμβούν για να πειστεί περισσότερος κόσμος να ανέβει πάνω στη σέλα. «Καταρχάς, είναι απαραίτητο να μειωθεί το όριο ταχύτητας μέσα στην πόλη. 30 χμ./ώρα είναι πιστεύω αρκετά και γι’ αυτόν το λόγο θα πρέπει να δημιουργηθούν ‘εμπόδια’ στους δρόμους που περνάνε μέσα από τις γειτονιές».

Και αν ένα τέτοιο όριο φαντάζει υπερβολικά μικρό για τα... νεοελληνικά δεδομένα, ο κ. Penalosa δίνει την πληρωμένη του απάντηση. «Το παράδοξο είναι πως ο οδηγός που δυσανασχετεί με αυτά τα όρια γιατί θέλει να τρέχει γρήγορα με το αμάξι του όταν βρίσκεται σε άλλες γειτονιές είναι ο ίδιος που περιμένει από τους υπόλοιπους να τα σέβονται όταν κυκλοφορούν κοντά στο σπίτι του. Εκεί, δηλαδή, όπου κυκλοφορούν αμέριμνα τα παιδιά του». Αξίζει να σημειωθεί σε αυτό το σημείο πως σύμφωνα με έρευνα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου για την Ασφάλεια στις Μεταφορές έχει αποδειχτεί ότι, εάν ο πεζός εμπλακεί σε ατύχημα με ένα αμάξι που κινείται με 30 χμ./ώρα, έχει μονό 5% πιθανότητες να σκοτωθεί. Εάν, ωστόσο, η ταχύτητα αυτή αυξηθεί στα 65 χμ./ώρα, τότε το 5% αφορά τις πιθανότητες που έχει ο πεζός να επιζήσει.

Το δεύτερο απαραίτητο στοιχείο που θα διογκώσει τα μέλη της ποδηλατικής κοινότητας, σύμφωνα με τον κ. Penalosa, δεν είναι άλλο από τη δημιουργία διακριτών ποδηλατόδρομων σε όλες τις οδικές αρτηρίες. «Είναι αναγκαία η ύπαρξη φυσικά διαχωρισμένων ποδηλατόδρομων. Δεν αρκούν οι απλές ποδηλατολωρίδες που αναγκάζουν ποδηλάτες και οδηγούς σε συνύπαρξη.

Χρειάζεται επομένως ένα ολόκληρο διακριτό δίκτυο, ώστε οι μη ποδηλάτες ή εκείνοι που ποδηλατούν σπανίως να νιώσουν την ανάγκη να χρησιμοποιήσουν το ποδήλατο επειδή ακριβώς είναι πλήρως αποκομμένοι από την κίνηση». Πολλοί μπορεί να πιστέψουν πως ένα τέτοιο έργο είναι γιγαντιαίο και κοστοβόρο, ωστόσο ο κ. Penalosa διαφωνεί: «Μέσες άκρες ένα τέτοιο διακριτό ποδηλατικό δίκτυο δεν καταλαμβάνει συνήθως περισσότερο από το 5-10% ενός αστικού τοπίου».