Ο Χαρίτος στη χώρα των offshore

Ο αστυνόμος του Πέτρου Μάρκαρη ερευνά μία περίεργη υπόθεση σε μία Ελλάδα που έχει αποχαιρετήσει τα Μνημόνια




Ο Μάρκαρης μπορεί να διαβάζει τον Μάρξ και τον Μπρέχτ στο πρωτότυπο. Και αυτό κάθε άλλο παρά τυχαίο είναι. Παρ’ όλα αυτά, δεν είναι ο κλασικός τύπος του καθοδηγητή της ΚΟΒ, που κάποτε είχε μεγάλη πέραση στα πράγματα της ελληνικής Αριστεράς. Ο Μάρκαρης δεν είναι από εκείνους που λοξοδρομούν από το «γενικό» στο «ειδικό» και πάλι από την αρχή. Επιλέγει πάντα το «ιδιαίτερο» της κάθε περιόδου και το κάνει «συγκεκριμένο», ορίζοντας πλαίσιο, κανόνες και πρωταγωνιστές. Με αυτά τα συστατικά ο Μάρκαρης φτιάχνει πολιτικές αφηγήσεις που λειτουργούν στον παρόντα χρόνο, ακόμη και αν τις προσφέρει ως αστυνομικό μυθιστόρημα συνοδεία του αστυνόμου Χαρίτου.

«Μετά από έξι χρόνια και τέσσερα μυθιστορήματα του Πέτρου Μάρκαρη, η κρίση στην Ελλάδα έχει περάσει οριστικά. Το χρήμα έχει αρχίσει να ρέει πάλι και οι Ελληνες επιστρέφουν στις παλιές, καλές τους συνήθειες. Κάποιοι δύσπιστοι, ωστόσο, αναρωτιούνται: από πού έρχονται τα λεφτά; Μια σειρά από φόνους αναγκάζουν τον Χαρίτο να ψάξει την προέλευση του χρήματος που μπαίνει στην Ελλάδα, γιατί ξέρει πως μόνο έτσι θα βρει τις απαντήσεις. Το “Οffshore” είναι ένα μυθιστόρημα με πολύ χρήμα, αλλά καθόλου κάθαρση».

Το μικρό κείμενο που φιλοξενείται στο οπισθόφυλλο της έκδοσης δεν διευκολύνει… Αυτή τη φορά ο Μάρκαρης εκπλήσσει. Ο αστυνόμος Χαρίτος δεν ψάχνει για τους δολοφόνους. Και αυτό για τον απλό λόγο ότι παρουσιάζονται αυτοβούλως στις αστυνομικές αρχές και αναλαμβάνουν την ευθύνη των πράξεών τους. Στο νέο μυθιστόρημα του Μάρκαρη -με τίτλο “Offshore”– ο Χαρίτος έχει αναθέσει στον εαυτό του μια αποστολή που είναι εντελώς διαφορετική σε σχέση με το παρελθόν: να βρει την προέλευση του χρήματος που επενδύεται στη χώρα από την επομένη κιόλας του τέλους των Μνημονίων.

Ας πάρουμε όμως τα πράγματα από την αρχή. Ο αστυνόμος Κώστας Χαρίτος που ανήκει στο Τμήμα Ανθρωποκτονιών είναι ένας φιλήσυχος οικογενειάρχης που επιμένει να ζει σε ένα μικρό διαμέρισμα στο Παγκράτι, να οδηγεί ένα παμπάλαιο Seat και να κάνει παρέα με τον βετεράνο κομουνιστή Λάμπρο Ζήση. Αμεσος προϊστάμενός του είναι ο Νικόλαος Γκίκας και πάνω από τον Γκίκα βρίσκεται ο υπαρχηγός της ΕΛΑΣ, Κανέλλος Δημητριάδης (μια νέα είσοδος στο καστ των πρωταγωνιστών).

markaris2

Το comeback του πιο ιδιόρρυθμου ήρωα που γνώρισε το αστυνομικό μυθιστόρημα τα τελευταία χρόνια συμβαίνει σε μια χρονική συγκυρία όπου η χώρα έχει αποχαιρετήσει τα Μνημόνια μαζί με μια κυβέρνηση σαραντάρηδων που ήρθε στα πράγματα σχεδόν από το πουθενά. «Ξαφνικά, άρχισε να ρέει χρήμα στη χώρα. Ενα μεγάλο μέρος από το χρήμα αυτό ερχόταν από τις ιδιωτικοποιήσεις, που η κυβέρνηση προωθούσε με μοναδική ταχύτητα και συνοπτικές διαδικασίες. Τα υπόλοιπα κόμματα είχαν μαζευτεί στη γωνία και φώναζαν: “Πουλάνε τα ασημικά της χώρας! Ξεπουλάνε την εθνική περιουσία!”. Η απάντηση του ΚΕΑΝ ήταν η φωνή της ψυχρής λογικής: “Οταν χρωστάς και δεν έχεις λεφτά, πουλάς το σπίτι σου για να ξεχρεώσεις. Αυτό κάνουν όλοι οι νοικοκυραίοι, όσο οδυνηρό και αν είναι”.

»Δεν έκαναν ωστόσο μόνο αυτό. Ιδρυσαν ένα ταμείο για να πριμοδοτούν τις επιχειρήσεις, που πρόσφεραν εργασία σε νέους. Ταυτόχρονα ξεκίνησαν αναμόρφωση του ασφαλιστικού συστήματος σε συνεργασία με τις ιδιωτικές ασφαλιστικές εταιρείες. Εγινε ακριβώς αυτό που κανείς δεν περίμενε. Αρχισε να πέφτει χρήμα στην αγορά, η ανεργία μειωνόταν, έστω βήμα βήμα, και ο κόσμος ήταν ευχαριστημένος, όχι επειδή έπαιρνε περισσότερα αλλά επειδή δεν έχανε και τα λίγα. Οι Ελληνες ξεψάρωσαν μέσα σε λίγες εβδομάδες. Τα μποτιλιαρίσματα εμφανίστηκαν πάλι στους δρόμους, με συνοδευτικά τα κορναρίσματα και τις μούτζες, ενώ οι έμποροι αυτοκινήτων άρχισαν να διαφημίζουν τα καινούργια μοντέλα τους» (σελίδα 20).

Ο Σάμης Γαβριηλίδης μιλά για το νέο βιβλίο του Πέτρου Μάρκαρη στο Citylifε!

Στο μυθιστόρημα, ο Χαρίτος και οι συνεργάτες του (η περίφημη βοηθός Κούλα, αλλά και ο Δερμιτζάκης, ο Βλασσόπουλος, ο Παπαδάκης, ο ιατροδικαστής Ανανιάδης κά.) ψάχνουν το νήμα που συνδέει δολοφονίες – του Λαλόπουλου, ενός στελέχους του ΕΟΤ με χώρο ευθύνης τις μαρίνες, του εφοπλιστή Χαρδάκου, του παλαίμαχου δημοσιογράφου του αστυνομικού ρεπορτάζ Μένη Σωτηρόπουλου. Στην ουσία ψάχνουν το νήμα που χάνεται όπως και το χρήμα στις δαιδαλώδεις διαδρομές που καταλήγουν ή και ξεκινούν από μια εξωχώρια εταιρεία – όπως ακριβώς και ο τίτλος του βιβλίου.

Ο Μάρκαρης πετυχαίνει δίχως άλλο να δώσει μια ζοφερή εικόνα της μετα-δημοκρατίας των Μνημονίων. Ας διαβάσουμε τι γράφει: «Ακούτε παντού να μιλάνε για το ξέπλυμα μαύρου χρήματος. Κανείς, όμως, δεν λέει ότι το ξέπλυμα είναι ταυτόχρονα και μια επένδυση, κύριε αστυνόμε. Ο πιο σίγουρος τρόπος για να μετατρέψεις αυτό που ονομάζουν παράνομο χρήμα σε νόμιμο είναι να το επενδύσεις. Τότε, όλοι θα σταματήσουν να μιλάνε για ξέπλυμα, θα μιλάνε για επενδύσεις. Αυτή είναι και η ουσία του πειράματος στην Ελλάδα. Να νομιμοποιήσουμε το μαύρο χρήμα μέσα από επενδύσεις. Για να το εξηγήσω με μια ελληνική παροιμία που την ξέρετε: “Στον αγώνα ενωμένοι και στη μάσα χωριστά”. Για μας ισχύει το “στην αδιαφάνεια ενωμένοι και στον νόμο χωριστά”. Το ξέπλυμα μέσω επενδύσεων μας ενώνει και στον νόμο».



Διαβάστε το τελευταίο τεύχος

Metropolis Ιούλιος 2016

M appΣελίδα του app →

m.app
  • Κατεβάστε το app
  • App Store
  • Google Play
  • Windows Phone Store

Newsletter

Εγγραφείτε στο Newsletter για να λαμβάνετε όλα τα τελευταία άρθρα