Θέατρο με ψυχή και… θέα

Η Σοφία Πάσχου παρουσιάζει μαζί με τους Patari Project μία νέα εκδοχή πάνω στην «Οδύσσεια» του Ομήρου




Αγαπώ τους ανθρώπους που είναι ταλαντούχοι και δεν είναι σοβαροφανείς. Η Σοφία Πάσχου είναι σίγουρα ένας από αυτούς. Στα 33 της χρόνια διδάσκει, σκηνοθετεί και παίζει θέατρο τόσο στην Ελλάδα όσο και στην Αγγλία. Οι Patari Project, η ομάδα που δημιούργησε πριν από τρεισήμισι χρόνια, είναι, κατά τη γνώμη μου, μία από τις τρεις καλύτερες θεατρικές ομάδες της Ελλάδας.

Με θυμάμαι πριν από δύο χρόνια, όταν είχα δει την πρώτη τους παράσταση, το “10 cm up”, να πιάνω στο τέλος έναν έναν τους ηθοποιούς, να τους αγκαλιάζω και να τους φιλάω ενθουσιασμένος. Πίσω από όλη αυτή τη μαγεία κρύβεται η Σοφία. Κι όμως η ίδια δεν πλασάρεται σαν κάποια σπουδαία. «Στην Ελλάδα έχουμε μία νοοτροπία ότι κάνουμε κάτι πολύ σοβαρό όταν κάνουμε θέατρο. Μα ένα παιχνίδι είναι, μία χαρά! Φοβόμαστε τη χαρά!» μου λέει. «Την πρώτη φορά που δίδαξα στη Δραματική Σχολή ‘Αρχή’ λέω στα παιδιά να κάνουμε έναν κύκλο. Και θυμάμαι η ενέργεια που υπήρχε ήταν λες και κάναμε βουντού! Όλοι με μαύρα ρούχα, με πρόσωπα ανέκφραστα, λες και έκαναν κάτι πολύ σοβαρό. Και λέω, τι λέτε, ρε παιδιά! Πάμε να κάνουμε τον σκύλο!» Την ακούω και με πιάνουν τα γέλια. Πόσο δίκιο έχει!

sofia_pashou3

Το θέατρο μπήκε στη ζωή της ξαφνικά και εντελώς τυχαία. «Έκανα κλασικό τραγούδι. Ήθελα να πάω στη Λυρική για mezzo soprano. Στα 18 μου όμως ένιωθα ότι τραγουδούσα τόσο ψεύτικα, που αποφάσισα να μην πάω. Αλλά δεν ήξερα ακριβώς και τι ήθελα να κάνω… Κι έχω βγει με την κόρη της νονάς μου που τότε τελείωνε το Εθνικό και μου λέει ‘γιατί δεν πας να κάνεις θέατρο;’ Έτσι το αποφάσισα. Την άλλη μέρα πήγα στο πανεπιστήμιο, που σπούδαζα ψυχολογία, παράτησα όλα τα μαθήματα και πήγα στη Βεάκη για να με προετοιμάσουν για τις εξετάσεις του υπουργείου», μου αποκαλύπτει κι ύστερα μου διηγείται την εμπειρία της από εκείνες τις εξετάσεις. «Έδωσα ‘Λοκαντιέρα’ και ‘Ιφιγένεια εν Αυλίδι’. Νομίζω με περάσανε γιατί δεν με ακούσανε. Όλο στοπ μου λέγανε. Βασικά πιστεύω ότι τους κέρδισα με το τραγούδι. Είπα το ‘Τζιβαέρι’».

Τελειώνοντας τη Δραματική Σχολή εδώ τα παρατάει όλα και φεύγει για το Λονδίνο. «Κάτι δεν μου πήγαινε εδώ. Ίσως να μην ήξερα κι εγώ τι ήθελα να κάνω. Ανακάλυψα το σωματικό θέατρο. Είχα κάνει ένα σεμινάριο πριν από κάποια χρόνια με τη Lilo Baur και είπα ‘Πώπω! Αυτό το θέατρο θέλω να κάνω!’ Κι έφυγα το 2006». Στο μυαλό της δεν υπήρχε το σενάριο επιστροφής στην Ελλάδα. «Στην αρχή δεν μιλούσα με Έλληνες εκεί. Ήθελα τόσο πολύ να μπω στην αγγλική νοοτροπία. Αυτό με βοήθησε πολύ, γιατί όταν πηγαίνει κανείς έξω με τη λογική του δεν ξαναγυρνάω πίσω οι κεραίες του είναι συνεχώς σηκωμένες», μου εξηγεί.

sofia_pashou2

Γράφεται στη LISPA, την περιβόητη σχολή σωματικού θεάτρου της Αγγλίας. «Εκεί ερωτεύτηκα και την τεχνική της πλατφόρμας. Από τότε μου μπήκε η ιδέα να κάνω κάτι με την τεχνική της πλατφόρμας», μου εξομολογείται. Λίγα χρόνια αργότερα οι Patari Project θα γίνουν πραγματικότητα. «Δίδασκα την τεχνική της πλατφόρμας σε ένα μεταπτυχιακό πρόγραμμα εδώ στην Ελλάδα. Ήταν ένα γκρουπ που κάτι μου έκανε. Κάπως ενωθήκαμε όλοι μαζί. Κι αφού επέστρεψα στο Λονδίνο το σκέφτηκα κι αποφάσισα να κάνω μια ομάδα στην Ελλάδα. Είχα μιλήσει με έναν χώρο, το Baumstrasse, και είχα ζητήσει να έχω πέντε μέρες μέσα στον Απρίλη για να παρουσιάσω κάτι με την τεχνική της πλατφόρμας. Δεν ήξερα τι ακριβώς, μέχρι που μου έστειλαν ένα email να τους πω όνομα ομάδας και όνομα παράστασης. Ήμαστε σε έναν καφέ στην Πλατεία Εξαρχείων μαζί με τα παιδιά όταν τα βρήκαμε όλα», θυμάται.

Τι είναι αυτό που ξεχωρίζει τους Patari Project από τις εκατοντάδες άλλες θεατρικές ομάδες που ξεπηδούν στην θεατρική Αθήνα ανά σεζόν; Όχι, δεν είναι μόνο το ταλέντο τους. Είναι και η πίστη τους. «Οι περισσότερες ομάδες δεν γίνονται από επιλογή, γίνονται από ανάγκη. Εγώ κι εσύ δεν έχουμε δουλειά και λέμε θα κάνουμε μια ομάδα. Αρχίζουμε πρόβες, βρίσκουμε χώρο, μετά ξαφνικά σε φωνάζει εσένα αυτός που θες να δουλέψεις μαζί του κι αφήνεις την ομάδα. Δεν γίνεται έτσι. Χρειάζεται μία πίστη. Και είναι φυσικά πολύ δύσκολο να υπάρξει αυτό στην Ελλάδα, γιατί δεν υπάρχει βοήθεια από κανέναν. Δεν υπάρχει παραγωγή. Εδώ αυτό που με έχει τσακίσει εμένα είναι ότι δεν μας δίνεται καν η δυνατότητα να κάνουμε αίτηση επιχορήγησης κάπου κι ας μας την απορρίψουν», σχολιάζει η Σοφία.

sofia_pashou4

Παρ’ όλα αυτά οι Patari επιμένουν. Φέτος ανεβάζουν τον πήχη ακόμα πιο ψηλά. Εντυπωσιακά πιο ψηλά. Από τις 13 Οκτωβρίου και κάθε Δευτέρα και Τρίτη παρουσιάζουν στο θέατρο Olvio τη δική τους εκδοχή πάνω στην «Οδύσσεια» του Ομήρου. «Ήταν ανάγκη της ομάδας να ασχοληθούμε με ένα ολοκληρωμένο κείμενο αυτή τη φορά και όχι με κάτι δικό μας. Για μένα η Οδύσσεια δεν μιλάει για την επιστροφή του Οδυσσέα στην Ιθάκη. Μιλάει για κάτι άλλο», μου λέει η Σοφία χωρίς να θέλει να μου αποκαλύψει πού ακριβώς εστιάζει η παράστασή τους, διάρκειας μόλις μίας ώρας. Βλέποντας όμως λίγο από την πρόβα τους αρκεί να σας πω ότι αγάπησα τους Patari ακόμα πιο πολύ. Είναι εντυπωσιακή η δουλειά τους τόσο κινησιολογικά, όσο και στην επεξεργασία του κειμένου. Όχι, δεν έχει καμία σχέση με την εικονογραφική «Οδύσσεια» του Γουίλσον. Ούτε φυσικά με παιδικό θέατρο. Η «Οδύσσεια» των Patari λες και κατορθώνει να συμπυκνώσει σε μία ώρα όλη την ουσία του ομηρικού έπους. Είναι απλά μαγικό.

sofia_pashou5

Και είναι μαγικό, γιατί αυτά τα παιδιά με οδηγό τη Σοφία έχουν κάνει πραγματικότητα το «μαζί». Χωρίς κοστούμια, χωρίς φώτα, χωρίς σκηνικά, εκεί μετέωροι πάνω σε μία πλατφόρμα 1 X 1,60, 75 εκατοστά πάνω από το έδαφος, με μόνο στήριγμα ο ένας τον άλλον, πλάθουν κόσμους με το σώμα τους, ταξιδεύουν με την ψυχή τους. Κάνουν θέατρο. Ένα θέατρο καθαρό και τόσο σπουδαίο.

Η ίδια η Σοφία δεν μπορεί να το χαρεί όσο θα ήθελε. Αναγκάζεται να μοιράζεται όλον τον χρόνο ανάμεσα στην Αθήνα και στο Λονδίνο. Εκεί διδάσκει θέατρο και την τεχνική της πλατφόρμας στη LISPA. Θεωρώ ότι είναι ο πλέον κατάλληλος άνθρωπος για να μου μιλήσει για το χάσμα που χωρίζει τη θεατρική εκπαίδευση στην Ελλάδα με την αντίστοιχη στην Αγγλία. «Δεν είμαι από αυτούς που λένε ότι στην Αγγλία είναι όλα καλύτερα. Εδώ υπάρχουν πολλοί αξιόλογοι άνθρωποι. Ειδικά οι Έλληνες ηθοποιοί έχουν φοβερή ενέργεια, την οποία όμως δεν ξέρουν τι να την κάνουν. Η μεγάλη διαφορά είναι ότι στην Αγγλία υπάρχει ένα παιδαγωγικό σύστημα. Σε μία σχολή, όπως είναι η LISPA ή όπως είναι η RADA, όλοι οι καθηγητές κάνουν τουλάχιστον μία φορά την εβδομάδα meeting, ώστε να ξέρει ο καθένας τι κάνει ο άλλος με στόχο φυσικά να βοηθήσουν τα παιδιά. Εδώ μπαίνει ο καθένας στο μάθημά του και κάνει ό,τι θέλει χωρίς να ξέρει τι κάνει ο άλλος», μου επισημαίνει η Σοφία.

sofia_pashou6

Την ίδια περίπου αναρχία παρατηρεί και στο εγχώριο θεατρικό τοπίο. «Έχουμε πολύ ωραίες ιδέες. Έχουμε αισθητική. Δεν έχουμε όμως οργάνωση. Καθόλου. Έχουμε μία τόλμη, παίρνουμε ρίσκα, αλλά χωρίς στόχο. Κάνουμε παράσταση για να κάνουμε παράσταση. Το θέμα είναι γιατί κάνεις κάτι. Τι θες να πεις…» παρατηρεί και συνεχίζει: «Φίλοι μου ξένοι που έρχονται στην Ελλάδα έχουν ενθουσιαστεί με το υλικό που έχουμε. Νέοι ηθοποιοί, νέοι σκηνοθέτες, νέοι μουσικοί. Αλλά δεν μας δίνεται δυστυχώς ένα βήμα. Καμία βοήθεια. Για να κάνεις παράσταση στην Αγγλία είναι πολύ πιο εύκολο. Παρ’ όλα αυτά το παλεύουμε. Εγώ είμαι πολύ αισιόδοξη για την Ελλάδα. Πιστεύω ότι κάτι θα γίνει. Κάτι θα γίνει πολύ άμεσα».

Όσο δεν εγκαταλείπουν άνθρωποι σαν τη Σοφία, όσο ομάδες σαν τους Patari επιμένουν κόντρα στις δυσκολίες, μπορεί να γίνει κάτι. «Τι ονειρεύεσαι για τους Patari;» Το πρόσωπό της φωτίζεται. «Ονειρεύομαι να είναι μία ομάδα που να μπορεί να συνεχίσει και μετά από μένα. Θα ήθελα να σκηνοθετήσει κάποιος άλλος μία παράσταση κι εγώ να παίζω πάνω στην πλατφόρμα», μου εξομολογείται η Σοφία και προσθέτει: «Θα ήθελα να ασχοληθούμε με την εκπαίδευση. Να πάμε σε σχολεία, σε γηροκομεία, παντού. Να μην τα παρατήσουμε». Να μην τα παρατήσουν. Δεν πρέπει να τα παρατήσουν.

sofia_pashou7

«Και για σένα; Τι ονειρεύεσαι για σένα;» τη ρωτάω. «Ονειρεύομαι να βρω επιτέλους πού είναι η βάση μου. Αυτό το Αθήνα – Λονδίνο όλη την ώρα οκτώ χρόνια τώρα με έχει κουράσει. Πέρυσι πήρα 30 πτήσεις. Θέλω να δω πού είναι η βάση μου, αλλά δεν με αφήνει η Ελλάδα να αποφασίσω ότι εδώ είναι η βάση μου. Θέλω πολύ, αλλά δεν μ’ αφήνει».

Δεν θα έπρεπε να είναι έτσι. Θα έπρεπε τους αποδεδειγμένα ταλαντούχους ανθρώπους, εκείνους που μπορούν και θέλουν να προσφέρουν, να τους αγκαλιάζουμε, να τους κρατάμε εδώ. Ή τουλάχιστον να τους πείθουμε να γυρίσουν πίσω. Δεν θα έπρεπε να είναι έτσι. Μακάρι κάποτε να αλλάξει αυτό. Μπορεί να αλλάξει.

Διαβάστε λεπτομέρειες για την παράσταση «Οδύσσεια» εδώ.



Διαβάστε το τελευταίο τεύχος

Metropolis Ιούλιος 2016

M appΣελίδα του app →

m.app
  • Κατεβάστε το app
  • App Store
  • Google Play
  • Windows Phone Store

Newsletter

Εγγραφείτε στο Newsletter για να λαμβάνετε όλα τα τελευταία άρθρα